هپاتیت‌های ویروسی، بیماری‌هایی خاموش با خطر آسیب جدی به کبد

سیمین خیاط‌زاده در گفت‌وگو با شهریارپرس/ با اشاره به انواع بیماری هپاتیت، اظهار کرد: هپاتیت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند، گروهی از آن‌ها از طریق آب و غذای آلوده منتقل شده و عمدتاً موجب بروز علائم گوارشی مانند اسهال می‌شوند، اما آنچه امروز بیشتر مورد توجه است، هپاتیت‌هایی هستند که از طریق خون و ترشحات بدن انتقال پیدا می‌کنند و در برخی موارد می‌توانند به بیماری مزمن و آسیب‌های جدی کبدی منجر شوند.

وی افزود: از آنجا که راه انتقال هپاتیت‌های B و C از طریق خون و ترشحات بدن است، تماس‌های معمول روزمره مانند دست دادن، عطسه، سرفه، در کنار هم غذا خوردن یا معاشرت با فرد مبتلا، باعث انتقال بیماری نمی‌شود و مردم نباید نسبت به این موضوع نگرانی داشته باشند.

وی با بیان اینکه تماس جنسی محافظت‌نشده، استفاده از وسایل تیز و برنده آلوده و سرنگ مشترک از مهم‌ترین راه‌های انتقال این بیماری‌هاست، گفت: استفاده مشترک از سرنگ، به‌ویژه در میان افراد معتاد تزریقی، یکی از مهم‌ترین عوامل انتقال هپاتیت است. همچنین استفاده از وسایل غیراستریل در آرایشگاه‌ها، مراکز خالکوبی، پیرسینگ و سایر اقدامات زیبایی نیز می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.

خیاط‌زاده ادامه داد: افرادی که برای خدمات دندانپزشکی، خالکوبی یا پیرسینگ مراجعه می‌کنند، باید مراکزی را انتخاب کنند که تمامی اصول استریلیزاسیون را رعایت کرده و از وسایل استریل و یکبارمصرف استفاده می‌کنند.

وی با اشاره به نقش رفتارهای پرخطر جنسی در انتقال بیماری، تصریح کرد: روابط جنسی خارج از چارچوب خانواده و بدون رعایت اصول حفاظت، می‌تواند علاوه بر هپاتیت، موجب انتقال بیماری‌هایی مانند HIV نیز شود.

وی با تأکید بر اینکه شناخت راه‌های انتقال، مهم‌ترین گام در پیشگیری از بیماری است، خاطرنشان کرد: هنگام مراجعه به آرایشگاه‌ها، مراکز زیبایی، خالکوبی و پیرسینگ باید از مراکزی استفاده شود که تحت نظارت بوده و از وسایل استریل و یکبارمصرف بهره می‌برند. همچنین همراه داشتن وسایل شخصی در آرایشگاه و استفاده نکردن از تیغ‌های مشترک از دیگر راهکارهای مؤثر در پیشگیری از انتقال بیماری است.

مدیر گروه پیشگیری از بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی تبریز افزود: پرهیز از رفتارهای پرخطر جنسی نیز از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری محسوب می‌شود. در افراد معتاد تزریقی، علاوه بر فراهم شدن خدمات حمایتی برای ترک اعتیاد، استفاده نکردن از سرنگ مشترک و بهره‌گیری از سرنگ‌های استریل و یکبارمصرف نقش مهمی در کاهش انتقال بیماری دارد.

وی با اشاره به انتقال هپاتیت B از مادر به نوزاد، اظهار کرد: هپاتیت B از جمله بیماری‌هایی است که می‌تواند از مادر آلوده به کودک منتقل شود. این بیماری در برخی افراد مزمن شده و فرد بدون داشتن علائم خاص، به‌عنوان ناقل سالم شناخته می‌شود. اگر چنین فردی با خون دیگران تماس داشته باشد یا مادری مبتلا باردار شود، احتمال انتقال بیماری به نوزاد وجود دارد.

وی ادامه داد: اجرای برنامه‌های مراقبت از مادران باردار و انجام آزمایش‌های غربالگری در دوران بارداری طی سال‌های اخیر موجب شده است کودکان سالم از مادران مبتلا به HBsAg مثبت متولد شوند و موارد ابتلا به هپاتیت B در کشور به میزان قابل توجهی کاهش یابد.

سیمین خیاط‌زاده با اشاره به برنامه‌های کشوری برای حذف هپاتیت C گفت: کشور وارد مرحله‌ای شده است که هدف آن نزدیک شدن به حذف هپاتیت C است. به همین منظور، طی سال‌های اخیر غربالگری گروه‌های پرخطر از جمله زندانیان، افراد کارتن‌خواب، افراد تحت پوشش بهزیستی و معتادان تزریقی در دستور کار قرار گرفته است.

وی افزود: به محض شناسایی موارد مشکوک و تأیید نتایج آزمایشگاهی، درمان بیماران آغاز می‌شود و با توجه به اهمیت کنترل این بیماری، تمامی مراحل تشخیص و درمان هپاتیت C در نظام سلامت کشور به‌صورت رایگان ارائه می‌شود.

خیاط‌زاده درباره علائم بیماری نیز اظهار کرد: در مرحله حاد بیماری، چه در هپاتیت B و چه در هپاتیت C، فرد دچار بی‌حالی، بی‌اشتهایی، کاهش وزن و زردی پوست و چشم می‌شود. هپاتیت به‌طور عمومی با عنوان بیماری زردی شناخته می‌شود و در صورت تشخیص ندادن و درمان به‌موقع، ممکن است در برخی بیماران به نارسایی کبدی، بستری شدن و حتی به خطر افتادن جان فرد منجر شود.